સમતાપી પ્રક્રિયા (isothermal process), એડિબેટિક પ્રક્રિયા (adiabatic process) અને સમદાબી પ્રક્રિયા (isobaric process) એટલે શું? આદર્શ વાયુ માટે ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો પ્રથમ નિયમ લખો.
(N/A) $1$. સમતાપી પ્રક્રિયા: એવી પ્રક્રિયા જેમાં તંત્રનું તાપમાન અચળ રહે છે $(T = \text{અચળ})$. આદર્શ વાયુ માટે, આંતરિક ઉર્જા અચળ રહે છે $(dU = 0)$.
$2$. એડિબેટિક પ્રક્રિયા: એવી પ્રક્રિયા જેમાં તંત્ર અને તેના પર્યાવરણ વચ્ચે ઉષ્માની કોઈ આપ-લે થતી નથી $(dQ = 0)$.
$3$. સમદાબી પ્રક્રિયા: એવી પ્રક્રિયા જેમાં તંત્રનું દબાણ અચળ રહે છે $(P = \text{અચળ})$.
$4$. ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો પ્રથમ નિયમ: આદર્શ વાયુ માટે, પ્રથમ નિયમ $dQ = dU + dW$ દ્વારા આપવામાં આવે છે, જ્યાં $dQ$ એ તંત્રને આપેલી ઉષ્મા છે, $dU$ એ આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર છે, અને $dW$ એ તંત્ર દ્વારા થયેલું કાર્ય છે.
$2$. એડિબેટિક પ્રક્રિયા: એવી પ્રક્રિયા જેમાં તંત્ર અને તેના પર્યાવરણ વચ્ચે ઉષ્માની કોઈ આપ-લે થતી નથી $(dQ = 0)$.
$3$. સમદાબી પ્રક્રિયા: એવી પ્રક્રિયા જેમાં તંત્રનું દબાણ અચળ રહે છે $(P = \text{અચળ})$.
$4$. ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો પ્રથમ નિયમ: આદર્શ વાયુ માટે, પ્રથમ નિયમ $dQ = dU + dW$ દ્વારા આપવામાં આવે છે, જ્યાં $dQ$ એ તંત્રને આપેલી ઉષ્મા છે, $dU$ એ આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર છે, અને $dW$ એ તંત્ર દ્વારા થયેલું કાર્ય છે.
Explore More
Similar Questions
સમતાપી પ્રક્રિયા અને એડિબેટિક (નિરુદ્ધોષ્મ) પ્રક્રિયામાં વાયુની વિશિષ્ટ ઉષ્મા કેટલી હોય છે?
Easy
View Solutionએક એન્જિન (પિસ્ટન સાથેના સિલિન્ડરમાં એક મોલ આદર્શ વાયુનું બનેલું) દ્વારા અનુસરવામાં આવતું ચક્ર આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
$A$ થી $B$: કદ અચળ
$B$ થી $C$: એડિબેટિક (સમઉષ્મી)
$C$ થી $D$: કદ અચળ
$D$ થી $A$: એડિબેટિક (સમઉષ્મી)
$V_C = V_D = 2V_A = 2V_B$
$(a)$ ચક્રના કયા ભાગમાં એન્જિનને બહારથી ઉષ્મા આપવામાં આવે છે?
$(b)$ ચક્રના કયા ભાગમાં એન્જિન દ્વારા આસપાસના વાતાવરણને ઉષ્મા આપવામાં આવે છે?
$(c)$ એક ચક્રમાં એન્જિન દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય કેટલું છે? તમારો જવાબ $P_A, P_B, V_A$ ના સ્વરૂપમાં લખો.
$(d)$ એન્જિનની કાર્યક્ષમતા કેટલી છે?
$(\gamma = 5/3, C_v = 3/2 R$ વાયુના એક મોલ માટે$)$
$A$ થી $B$: કદ અચળ
$B$ થી $C$: એડિબેટિક (સમઉષ્મી)
$C$ થી $D$: કદ અચળ
$D$ થી $A$: એડિબેટિક (સમઉષ્મી)
$V_C = V_D = 2V_A = 2V_B$
$(a)$ ચક્રના કયા ભાગમાં એન્જિનને બહારથી ઉષ્મા આપવામાં આવે છે?
$(b)$ ચક્રના કયા ભાગમાં એન્જિન દ્વારા આસપાસના વાતાવરણને ઉષ્મા આપવામાં આવે છે?
$(c)$ એક ચક્રમાં એન્જિન દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય કેટલું છે? તમારો જવાબ $P_A, P_B, V_A$ ના સ્વરૂપમાં લખો.
$(d)$ એન્જિનની કાર્યક્ષમતા કેટલી છે?
$(\gamma = 5/3, C_v = 3/2 R$ વાયુના એક મોલ માટે$)$
Difficult
View Solutionએક આદર્શ વાયુ માટે $P-V$ આલેખમાં દર્શાવ્યા મુજબ ત્રણ પ્રક્રિયાઓ એક થર્મોડાયનેમિક ચક્ર બનાવે છે. પ્રક્રિયા $1 \rightarrow 2$ અચળ તાપમાને $(300 \ K)$ થાય છે. પ્રક્રિયા $2 \rightarrow 3$ અચળ કદે થાય છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન $40 \ J$ ઉષ્મા તંત્રમાંથી બહાર નીકળે છે. પ્રક્રિયા $3 \rightarrow 1$ એડિયાબેટિક (સમઉષ્મીય) છે અને તાપમાન $T_3$ એ $275 \ K$ છે. પ્રક્રિયા $3 \rightarrow 1$ દરમિયાન વાયુ દ્વારા થયેલ કાર્ય ..... $J$ છે.
બાહ્ય દહન એન્જિન અને આંતરિક દહન એન્જિનમાં કાર્યકારી પદાર્થ શું છે?
Medium
View Solutionએક આદર્શ વાયુ $PT = \text{અચળ}$ પ્રક્રિયા અનુસરે છે. દબાણ $P$ અને કદ $V$ વચ્ચેનો સાચો આલેખ કયો છે?
Difficult
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo